
خانه شما هم «یار مهربان» دارد؟
اولین شرط علاقه کودکان به مطالعه این است که خانواده و بخصوص والدین برای کتاب و کتابخوانی ارزش قائل شوند شب که میشود، مادر کتاب مورد علاقهاش را از داخل کتابخانه برمی دارد و مشغول خواندن میشود. پسر بزرگ تر هم کتابهای درسیاش را جمع میکند و با یکی از کتابهای داستانی به رختخواب میرود؛ این برنامه هر شب آنهاست. همیشه باید قبل از خواب، چند صفحه ای کتاب خوانده شود؛ البته در اجرای این برنامه هیچ اجباری هم در کار نیست و همه با علاقه آن را انجام میدهند.
به همین دلیل کاملاطبیعی است که فرزند کوچک تر هم هر شب یکی از کتابهای داستانش را بردارد و با آن به رختخواب برود؛ پسر کوچکی که هنوز به مدرسه نمیرود و خواندن هم نمیداند ولی از پدر و مادر و برادرش یاد گرفته است که شبها خودش را با یک کتاب سرگرم کند. حتی اگر فقط عکسهای آن را ببیند و به تقلید از بقیه تنها صفحههایش را ورق بزند و بر لب یا در ذهن خودش، داستان عکسها را بازگو کند.
با توجه به این که اغلب عادتها در دوران کودکی شکل میگیرد، میتوان گفت تشویق کودکان به مطالعه و آشنا کردن آنها با اهمیت این کار، یکی از مهمترین دغدغهها یا بهتر است بگوییم وظایف والدین است؛ پدر و مادرهایی که دوست دارند فرزندی کتابخوان داشته باشند ولی اغلب شیوه صحیح این کار را نمیدانند. البته معلمها و مسئولان مدرسه هم نقش مهمی در این زمینه دارند؛ آنها که باید دوستی واقعی میان کودکان و کتاب ایجاد و برقرار کنند و به بچهها بیاموزند، اهمیت مطالعه آزاد اگر بیشتر از درس خواندن نباشد، کمتر از آن هم نیست.
به همین دلیل، یکی از مدرسههای مقطع ابتدایی، کتابخانه ای بزرگ و پر از کتابهای متنوع برای دانش آموزان فراهم کرده است تا هر وقت بچهها دوست داشتند، سری به کتابخانه بزنند و از کتابها استفاده کنند. مدیر مدرسه میگوید کتابخانه در ساعتهای تفریح هم باز است و بچهها میتوانند برای مطالعه به آنجا بروند. او براین باور است که اگر کتاب هم مانند بازیهای رایانه ای در دسترس کودکان باشد و بچهها برای تهیه آن با مشکل روبه رو نباشند، حتماً استقبال بیشتر و بهتری از کتاب و کتابخوانی خواهد شد.
در این مدرسه، معمولاآخر هر هفته هم به دانش آموزی که بیشتر از بقیه کتاب خوانده، هدیه ای میدهند تا سایر بچهها هم بدانند کتاب خواندن یک ارزش است. همین رفتار باعث شده دانش آموزان این مدرسه بخوبی درک کنند ۲۰ گرفتن و شاگرد اول بودن تنها دلیل موفقیت نیست. آنها آموختهاند ارزشهای دیگری هم در زندگی فردی و اجتماعی ما وجود دارد که برای بهتر زیستن باید آموخته شوند.
سمیه. ف. یکی از دانش آموزان این مدرسه است و آن طور که پدر و مادرش می گویند تا امروز که به سن ده سالگی رسیده، بیش از ۸۰۰ جلد کتاب خوانده است. سمیه کتابهایش را بسیار دوست دارد و همه آنها را در خانه نگه داشته است. یکی از مسئولان مدرسه میگوید وقتی معلمها سمیه را به عنوان یکی از کتابخوان ترین دانش آموزان معرفی و مقابل سایر همکلاسیها از او تقدیر کردند، تحول در دیدگاه بچهها نسبت به کتاب و کتابخوانی کاملامشهود بود. انگار همه میخواستند به چنین موقعیتی دست یابند و مراجعه به کتابخانه برای امانت گرفتن کتاب افزایش چشمگیری یافت.
آیا مطالعه آزاد وقت دانش آموزان را میگیرد؟!